Kadın girişimcilik programında katılımcı seçimi nasıl yapılmalı?

Önce programın hedeflediği katılımcıyı tarif edin

Başvuru duyurusundan önce kurum ve yürütücü ekip kısa bir katılımcı tanımı üzerinde anlaşmalıdır. Üretim yapan ancak satışa hazırlık konusunda desteğe ihtiyaç duyan kadınlar mı hedefleniyor? İlk satışlarını yapmış, işini daha düzenli yönetmek isteyenler de aynı gruba alınacak mı? Ürün geliştirmeye henüz başlamamış kişilere bu uygulama uygun mu?

Bu soruların yanıtını başvuru geldikten sonra vermek, benzer durumdaki adayların farklı değerlendirilmesine yol açabilir. İlanda kimlerin başvurabileceği, beklenen katılım ve programın ne sunacağı açık olmalıdır. Şirket sahibi olma, belirli bir satış tutarına ulaşma veya takipçi sayısı gibi koşullar, programın gerçekten gerektirdiği ölçütler değilse kendiliğinden eklenmemelidir.

ILO’nun iş geliştirme hizmetleri rehberi, hizmetin kadın girişimcilerin farklı ihtiyaçlarını tanıyarak tasarlanmasını önerir. Her başvuru sahibini aynı ihtiyaç ve imkânlara sahip kabul etmemek, seçim çalışmasının da iyi bir başlangıç noktasıdır. ILO: Kapsayıcı iş geliştirme hizmetleri

Beş soruluk bir başvuru görüşmesiyle başlayın

Uzun bir iş planı istemek yerine, şu sorularla adayın mevcut durumunu anlamayı öneriyoruz:

• Ne üretiyorsunuz? Bir ürün fotoğrafı veya kısa anlatım yeterli bir başlangıç olabilir.
• Bu ürünü şimdiye kadar kimler için ürettiniz? Hediye, kişisel kullanım ve ücretli sipariş birbirinden ayrılmalıdır.
• İşinizde en çok hangi konuda zorlanıyorsunuz? Fiyat, ürün sunumu, müşteri, e-ticaret veya sipariş yönetimi gibi ihtiyaçlar not edilebilir.
• Program sonunda hangi işi kendiniz yapabilmek istiyorsunuz? Yanıt, adayın beklentisini görünür kılar.
• Katılımınızı zorlaştırabilecek bir durum var mı? Bu soru, adayı elemek için değil mümkün olan düzenlemeleri görmek için sorulmalıdır.

Değerlendirme bir sunum yarışmasına dönüşmemelidir. Kendini rahat ifade eden bir adayın daha hazırlıklı olduğu varsayılmamalı; ürününü yazılı anlatmakta zorlanan bir kadına kısa görüşme seçeneği sunulabilmelidir.

Uygunluk ile destek ihtiyacını ayrı değerlendirin

Bir adayın program için uygun olması, her işi zaten yapabiliyor olması demek değildir. Maliyet hesabını bilmemesi veya ürün fotoğrafını hazırlayamaması eğitim ihtiyacını gösterir. Buna karşılık programın çalışacağı ürün veya üretim pratiği henüz yoksa, önce farklı bir hazırlık gerekebilir.

Kurum içinde kullanılacak değerlendirme notunda üç ayrı alan bulunması yararlı olur: mevcut üretim durumu, öğrenme ihtiyacı ve katılım için gerekli düzenlemeler. Bu alanlar tek bir “başarılı aday” puanında eritilmemelidir. Hedef grup ve kapasiteye göre değerlendirme yöntemi önceden belirlenmeli; benzer başvurular aynı sorularla incelenmelidir.

Bir görüşme notunu yalnızca “olumlu” veya “olumsuz” diye kapatmak yerine kısa bir gerekçe yazılabilir: “Ürünü mevcut; fiyatlandırma ve dijital sunum desteğine ihtiyaç duyuyor; açıklanan takvime katılımını teyit etti.” Böylece karar kişisel izlenime değil, programla ilgili bilgiye dayanır. Aynı değerlendirme başka bir görevli tarafından okunduğunda da anlaşılabilir olmalıdır.

Fazla başvuruyu yönetmek de seçimin parçasıdır

Kontenjanın üzerinde uygun aday varsa, kurum önceden açıkladığı öncelikleri kullanmalıdır. Sonradan eklenen koşullar yerine tutarlı bir değerlendirme kaydı tutulmalıdır. Başvurusu alınan, görüşülen, uygun bulunan ve katılımını teyit eden kişiler ayrı listelenmelidir.

Asıl liste kadar yedek listenin işleyişi de önemlidir. Bir yer açıldığında kimin, hangi sırayla ve ne kadar süre içinde davet edileceği belirlenebilir. Programa alınmayan kişiye de kısa ve anlaşılır bir yanıt verilmelidir; her başvurana sonraki dönemde kesin yer sözü verilmemelidir.

Sınırdaki bir başvuruyu nasıl ele alabilirsiniz?

Kendi çantasını üreten, yakın çevresine birkaç satış yapmış ancak e-ticaret deneyimi bulunmayan bir aday düşünelim. Görüşmede ürününün mevcut olduğu, maliyet hesabını tahminle yaptığı ve programın takvimine katılabileceği anlaşılıyor. Bu durumda dijital satış deneyiminin azlığı, tek başına eleme gerekçesi sayılmamalıdır; programın hedeflediği öğrenme ihtiyacıyla ilişkili olabilir.

Başka bir aday ise henüz üretime başlamamış, yalnızca genel girişimcilik bilgisi edinmek istiyor olabilir. Bu başvuruda sorun motivasyon eksikliği değildir. Kendi ürünü üzerinde çalışmayı gerektiren uygulamalar için başlangıç hazırlığı yeterli olmayabilir. Kurum, açıklanan katılım koşulları içinde kalarak önce gerekli hazırlığı anlatabilir veya uygun başka bir öğrenme kaynağına yönlendirebilir.

Bu iki durumda farklı karar verilmesinin gerekçesi, kimin daha iyi konuştuğu değil programın o aşamada hangi ihtiyacı karşılayabildiğidir. Değerlendirme ekibi, karar notunda kişiye yönelik “yetersiz” gibi genel etiketler yerine hazırlık düzeyini ve somut gerekçeyi kullanmalıdır. Bunlar yöntemi açıklayan durum örnekleridir; gerçekleşmiş katılımcı değerlendirmeleri değildir.

Seçimden sonra başlangıç düzeyini kaydedin

Katılımcının başlangıçtaki ürün sunumunu, kullandığı satış kanallarını ve kendi ifadesiyle öğrenme ihtiyacını kısa bir notla kaydetmek, eğitim ekibinin hazırlığını kolaylaştırır. Bunun amacı bir başarı iddiası üretmek değil, çalışmaya nereden başlandığını bilmektir.

Katılımcı seçimini daha geniş uygulama planına bağlamak için belediyelerde kadın girişimcilik programı planlama yazısını da inceleyebilirsiniz. Kurumunuz adına uygulanacak Kendi İşini Kendi Gören Kadınlar Programı için katılımcı profilini, yerel ihtiyaçları ve uygulama koşullarını MAMUTHUB ile birlikte değerlendirebilirsiniz. Doğru seçim, eğitim başlamadan önce üzerinde çalışılması gereken bir uygulama kararıdır.